Spring naar inhoud

Jaaroverzicht 2022

1. Klant Centraal

Waterbedrijf Groningen stelt de klant centraal. We monitoren continu of we het goed doen, óf en waar het beter kan. We richten ons op de kwaliteit, continuïteit én de prijs van het water. En op hoe onze klanten ons ervaren bij verschillende soorten contact. Kortom, we zetten ons in voor een eigentijdse, klantvriendelijke service waarbij we klantwensen vertalen naar passende oplossingen en een adequate informatie-voorziening. 

Op de overall klanttevredenheid scoorden we in 2022 een 8,3

Continu verbeteren

Integraal en afdelingoverschrijdend werken aan klantbeleving en klanttevredenheid, dat is waar Waterbedrijf Groningen voor staat. Een cultuur van continu verbeteren, autonome en klantgerichte medewerkers en een efficiënt verkoopproces (first time right) zijn daarbij essentieel.  

‘Wij zijn sympathiek'

We zien de verwachtingen van klanten veranderen. Bijvoorbeeld als het gaat om transparantie, contact, dienstverlening en comfort. Onze klanten kunnen echter niet kiezen voor een ander waterbedrijf. Voor ons is dat dé reden om juist nóg beter voor onze klanten te zorgen. Zodat zij als zij wél zouden kunnen kiezen dat óók zouden doen. Deze weg zijn we een aantal jaren geleden ingeslagen en blijven we de komende jaren onverminderd volgen.

Het klantcommunicatieconcept ‘sympathiek’ is de concretisering van klant centraal en klantgericht werken. Sympathiek is het gevoel dat we willen achterlaten. Een gevoel dat wij in ieder contact kunnen bereiken door onze houding – vriendelijk, positief en gelijkwaardig – en ons gedrag – aandacht geven, behulpzaam en deskundig zijn. Maar ook door een betrouwbare en optimale waterlevering en bedrijfsvoering. 

In 2022 is hiervoor de basis gelegd. Dagelijks in onze contacten met klanten. Extern door nieuwe, sympathieke communicatie-uitingen, waarin een belangrijke rol is weggelegd voor onze eigen collega’s. Intern door het gesprek over en met klanten te stimuleren, voorbeelden met elkaar te delen en verbeterstappen te zetten. En door middel van een ‘Experience Room’ waar medewerkers konden ervaren hoe het is om als klant met een melkveebedrijf even geen water te hebben.  

Experience Room

Op productielocatie Onnen is een voormalige dienstwoning omgetoverd tot een melkveehouderij. Aan de hand van een scenario – geen water uit de kraan en koeien moesten worden gemolken en de baby gevoed - kropen collega’s in de huid van boerenechtpaar Anna en Boelo Bartelsma, en hun drie jonge kinderen. En konden ze concreet ervaren wat het betekent als er geen drinkwater uit de kraan meer komt voor een gezin en een bedrijf.  

Door onze collega’s zelf te laten ervaren hoe het is om zonder water te zitten hebben we heel expliciet kunnen maken dat al ons handelen effect heeft op de klant én dat dit voor klanten – ook al kunnen wij er als bedrijf niks aan doen – toch uitermate vervelend is. Na de sessies was er altijd een ‘debriefing’ om met elkaar te bespreken welke verbetervoorstellen de deelnemers zien om onze klanten nog meer centraal te kunnen stellen. 

Verbeteringen leveren positieve resultaten op

Onze ‘klant centraal’ en ‘sympathiek’ aanpak werpt zijn vruchten af. Dat zien we terug in de resultaten van ons klanttevredenheidsonderzoek – de Klant Contact Monitor (KCM) waarmee we het hele jaar door de tevredenheid op de verschillende klantprocessen meten. Zo scoorden we op algehele klanttevredenheid een 8,3 (doelstelling was 8,1).

Klachten

We noteerden over 2022 in totaal 586 klachten. Dat aantal ligt in lijn met 2021 (599 stuks). Klachten hebben betrekking op ons facturatie- en incassoproces, maar ook op onze waterlevering en onderbrekingen daarin als gevolg van werkzaamheden en storingen. Klachten en overige klantsignalen over onze processen bespreken we periodiek met de diverse betrokken afdelingen; zodat we ervan leren en verbeteringen kunnen doorvoeren.

Bereikbaarheid

Het zou mooi zijn dat klanten geen aanleiding hebben om contact met ons op te nemen. Want dat betekent dat alles goed gaat en dat men tevreden is. Maar als er dan toch reden is om met ons contact op te nemen willen we onze klanten zo snel en goed mogelijk te woord staan. Een goede bereikbaarheid en een mix van mogelijke communicatiekanalen zijn daarbij essentieel.   

In 2022 namen ruim 106.000 klanten contact met ons op. Dit aantal ligt 4,5% lager dan in 2021. Veruit de meeste klanten (63,2%) bellen ons. Ruim een vierde nam contact met ons op via e-mail en 10% via de chat. 

Voorlichting en bewustwording

Mogen we één minuutje van je kostbare douchetijd?

Voor ons houdt ‘klant centraal’ ook in dat we voorlichting geven en de klant vertellen wat ons bezighoudt. Zoals tijdens de afgelopen warme droge zomer. Naar ruim 127.000 klanten mailden we onze zomernieuwsbrief met de titel: Mogen we één minuutje van je kostbare douchetijd? Het doel van de nieuwsbrief is klanten aan te moedigen mee te helpen zuinig om te gaan met ons water. Dit doen we met tips, inspiratie en een interview met onze directeur Riksta waarin zij een oproep doet aan alle Groningers om 5 liter per persoon per dag te besparen. We gebruiken de hashtag: #ikbespaar5liter.

Dat de titel en de inhoud klanten prikkelden, bleek wel uit de reacties die we mochten ontvangen per mail, chat en via social media:

Wees zuinig met water, nu maar ook later.
De zee is om te spetteren, met golven mag je kletteren.
Maar water uit de waterkraan, na lange tijden heengegaan.
Kost veel grote mensen tijd, gebruik het dus met zuinigheid.

Ik las net jullie waterbespaartips en wil daar een aan toevoegen. Niet iedereen heeft een bespaarknop op de wc, maar als je een literfles water in het bassin legt bespaar je iedere keer.... een liter.

Open dag Garmerwolde in teken van ‘Water voor later'

Afgelopen zomer organiseerde Waterbedrijf Groningen samen met  Waterschap Noorderzijlvest en onze industriewaterleverancier North Water een open dag 'Water voor later' op het zuiveringsterrein bij Garmerwolde. Tijdens deze open dag konden bezoekers de nieuwe industriewaterzuivering van North Water bekijken en een rondleiding krijgen op de bestaande rioolwaterzuivering van Waterschap Noorderzijlvest. 

De open dag was een goed moment om mensen te laten zien wat er allemaal komt kijken bij de rioolwaterzuivering. Daarnaast was het een moment om het gesprek aan te gaan over de beschikbaarheid van water. Genoeg drinkwater is lange tijd een vanzelfsprekendheid geweest, maar de stijgende vraag zet deze beschikbaarheid onder druk. Dat betekent dat we op een andere manier met water om moeten gaan en slimme, duurzame keuzes moeten maken. Kunnen we ons afvalwater hergebruiken? Bijvoorbeeld door slimmer te zuiveren en medicijnresten eruit te halen. Om het daarna te gebruiken als bron voor het zuiveren van water voor de industrie in Delfzijl en de Eemshaven. Waardoor drinkwaterbronnen behouden blijven voor drinkwater. Door anders met water om te gaan, anders naar water te kijken en te zoeken naar alternatieve bronnen kunnen we samen werken aan een duurzame watervoorziening. Immers straks genoeg water begint nu, niet later. 

Versneld aansluiten vluchtelingenlocaties

En denk je vanuit de klant, dan kom je soms ook tot aanpassingen van procedures. Want ook Waterbedrijf Groningen kreeg te maken met de vluchtelingen uit Oekraïne. De toestroom zorgde voor een sterke toename van opvanglocaties. En alhoewel er meestal wel drinkwateraansluitingen aanwezig zijn, zijn die niet altijd berekend op veel mensen. Dus moeten er nieuwe worden gemaakt of bestaande worden gewijzigd. Het aanvraagproces daarvoor hebben we net als andere nutspartijen voor deze specifieke aanvragen ingekort. Zodra de opdracht via de gemeente is ontvangen pakken we deze met voorrang op, vaak al binnen enkele uren. 

2. Processen die uitblinken

Schoon en betrouwbaar water leveren tegen een goede prijs-kwaliteitsverhouding. Dat is waar we voor staan. En dat kan alleen als we de processen goed op orde hebben. Als mensen optimaal samenwerken met elkaar en de omgeving. En als we durven te leren van onze fouten en er doelbewust naar streven om het morgen nóg beter te doen dan vandaag.

24/7 Beheersbaar

Waterbedrijf Groningen wil een voorspelbare en onverstoorde levering van drinkwater, 24/7. Hulpmiddel daarbij zijn kwaliteitszorgsystemen ISO55001 en ISO9001, en de 43 beheersmaatregelen vanuit de WBNI (Wet beveiliging netwerk- en informatiesystemen).

Focusaudit

Het kwaliteitsmanagementsysteem is ook in 2022 getoetst op de ISO-normen 9001 en 55001. Tijdens deze focusaudit ter voorbereiding op de hercertificering in 2023 werd vastgesteld dat de focus op kwaliteit de laatste jaren meer structuur had opgeleverd en dat het systeem steeds volwassener begint te worden. De verbetervoorstellen voortkomend uit de interne en externe audits zijn goed weggewerkt en de doorlooptijd van deze punten is in 2022 sterk verlaagd (van 20 maanden naar 7,5 maanden). Door de diverse risicoanalyses zijn de uitdagingen voor de komende jaren duidelijk geworden en deze zijn in de strategie en plannen voor 2023 en later verwerkt. Focus is: voldoende water voor later.  

Interne audit WBNI 

Aan het eind van het jaar heeft de tweede interne audit plaatsgevonden naar de 43 kritieke beheersmaatregelen vanuit de WBNI. De daaruit voortgekomen verbeterpunten worden in 2023 verder opgepakt en opnieuw getoetst tijdens de volgende interne audit in 2023.

Beveiliging en crisismanagement 

Belangrijkste taak van beveiliging en crisismanagement bij Waterbedrijf Groningen is ‘borging van de leveringszekerheid en continuïteit door preparatie en respons op eventuele calamiteiten en crisis te organiseren’. Met andere woorden: als we geen betrouwbaar drinkwater kunnen leveren, wat doen we dan? En hoe kunnen we ons voorbereiden op als het misgaat?  

Awareness
Belangrijk onderwerp is en blijft de aandacht voor de alertheid van medewerkers op (mogelijke) cyberverstoringen. Het gaat dan niet alleen om verstoringen van het primaire drinkwaterproces, maar ook verstoringen van klant- of medewerkersystemen. Ook als daar wat mis gaat kunnen de gevolgen groot zijn. Om bewustzijn rondom de diverse aspecten van cyberveiligheid bij medewerkers te vergroten worden diverse middelen ingezet. Een serious game, voor medewerkers met een rol in een van de wachtdiensten. Online kennis- en toetsmodules afgestemd op risico’s op een bepaalde afdeling. Tabletop oefeningen om specifieke risico’s door te spreken. Toolboxen over specifieke onderwerpen, zoals AVG. 

Werkzaamheden

Om de levering van schoon, lekker en betrouwbaar water te garanderen, investeert Waterbedrijf Groningen continu in haar systeem voor waterwinning, waterzuivering en distributie. Wat waren de meest in het oog springende klussen van het afgelopen jaar?

Leidingwerkzaamheden Noordwolde

Renovatie productielocaties en distributiepompstations

In 2022 hebben er diverse (renovatie)werkzaamheden aan onze productielocaties en distributiepompstations (DPS)  plaatsgevonden, waarbij soms innovatieve of duurzame oplossingen zijn gebruikt. De werkzaamheden hadden tot doel bij te dragen aan een robuuste waterlevering, voor nu en voor later.

Nieuw beluchtingssysteem voor Pompstation Onnen

In het tweede kwartaal van het jaar werd de productielocatie in Onnen voorzien van een nieuw beluchtingssysteem. De luchtbehandelingsinstallatie voldeed niet meer aan de aangescherpte eisen, met als mogelijk risico besmetting van drinkwater door contact met de (buiten)lucht. Daarom werd Onnen ‘onder handen genomen’. 

Zowel in de voor- als nafilters wordt het grondwater belucht. Bij het beluchtingsproces wordt buitenlucht aangezogen door ventilatoren. Die lucht moet ook gezuiverd worden, aangezien deze vervuild kan zijn door bijvoorbeeld industrie uit het nabijgelegen Foxhol en Kolham of door het vliegveld Eelde. Dergelijke fijnstof kon er niet meer voldoende uitgefilterd worden. Daarom werd de beluchting op de locatie in Onnen voorzien van nieuwe filters. Filtergebouw 1 en 2 kregen nieuwe beluchtingskasten, één beluchtingskast per voor- en nafilter en de oude ventilatoren werden verwijderd. Ook werd een overdruk in de filters gecreëerd. Het creëren van overdruk in de filters vermindert ook de kans op binnendringende besmettingen door lucht. Het beluchtingssysteem van De Groeve werd als voorbeeld genomen voor dit project zodat ontwerp, onderhoud en beheer ervan overeenkomen.

Werkzaamheden Onnen

Spoelwater-hergebruikinstallatie op locatie Nietap

Op locatie Nietap wordt gebruik gemaakt van een spoelwater-hergebruikinstallatie; het spoelwater wordt opnieuw ingezet en gezuiverd tot drinkwater. Na twintig jaar gebruik waren de ultrafilters af, waardoor het rendement sterk daalde. Omdat Waterbedrijf Groningen inzet op een zo effectief mogelijk gebruik van water is de spoelwater-hergebruikinstallatie vervangen. Met de nieuwe installatie voorkomen we dat 50 kuub per uur aan (drink)water verloren gaat.

Het vervangen van de installatie past in de routekaart Watertransitie Groningen waar Waterbedrijf Groningen hard op inzet. Zowel het vernieuwen als de toekomstige uitbreiding van de spoelwaterhergebruikinstallatie is onderdeel van Route 1: De eigen waterhuishouding en bedrijfsvoering verder optimaliseren.

De 'oude' filters in Nietap

Meer controle over waterverdeling door inrichting balansgebieden

Het leveringsgebied van Waterbedrijf Groningen is vanuit de historie verdeeld over twee delen: Stad en Ommeland. Dat was voor lange tijd prima, maar met de huidige uitdagingen wordt gestreefd naar een verdeling in zogenoemde balansgebieden. Door het voorzieningsgebied van Waterbedrijf Groningen in drukzones te verdelen wordt een beter drukbeleid verkregen, is er minder energieverbruik en krijgen klanten in het betreffende gebied een constantere waterdruk, vooral tijdens piekdagen. De aparte drukzones geven daarnaast beter inzicht in mogelijk lokale lekverliezen. Dit alles is tegelijkertijd ook een mooie stap op weg naar een slim waternetwerk in het kader van meer meten, is meer weten.

Één van die balansgebieden is Eenrum. Om deze in te richten zijn dit jaar drie reinwaterkelders geplaatst. Het plaatsen van kelders in ons leidingnet maakt het tegelijk vullen en leveren mogelijk, waardoor we regionaal meer controle hebben over onze waterverdeling. Op 7 april werd de eerste in Baflo geplaatst, gevolgd door een kelder in Zuurdijk op 22 april. In mei werd de derde kelder geplaatst in Warffum. Eind mei werden de kelders tegelijk in gebruik gesteld. Hiermee kan de druk in het eigen voorzieningsgebied beter worden beheerst. Op deze manier kreeg Eenrum, dat in 2021 werd omgebouwd tot DPS van de Toekomst, een eigen afgesloten voorzienings-/balansgebied.

In het plan ‘Blauwdruk Horizon 2040’ staat de ambitie om bij elk DPS te bekijken of er net als bij Eenrum een eigen balansgebied nodig is. Zo kan de druk onafhankelijk van de rest van het leidingnet naar behoefte worden verlaagd of verhoogd.

Prikwater spoort lekkages op

Soms is het opsporen van een lekkage als het zoeken naar een speld in een hooiberg. Met een nieuwe methode, waarbij traceergas met water wordt vermengd, kunnen lekkages in leidingen voortaan makkelijker worden opgespoord. Op 7 juni werd deze methode voor het eerst toegepast.

Via een aansluitleiding wordt traceergas toegevoegd aan de waterleiding. Het gas zoekt een uitweg, en als er ergens een lek is kan daar met een speciale detector het gas worden getraceerd.

Vervangen distributienetwerk

In 2022 zijn opnieuw een groot aantal projecten uitgevoerd ter vervanging van het gietijzeren en asbest- cement distributienetwerk. Het gaat hierbij om geplande saneringen waarbij de werkzaamheden gecombineerd met andere netbeheerders en/of gemeenten worden uitgevoerd. Dit om de overlast voor de omgeving zoveel mogelijk te beperken. Daarnaast zijn in het kader van de verstevigingsoperatie ook leidingnetten vernieuwd. Een van de meest in het oog springende distributieleidingen die vervangen is in 2022 betrof een gietijzeren distributieleiding in de Poelestraat te Groningen. Deze leiding is in 1884 aangelegd en gold als een van de oudste leidingen van Waterbedrijf Groningen.

Ook bijzonder: oude stadresten vinden tijdens werkzaamheden

3. Ondernemende Nuts

Waterbedrijf Groningen is meer dan leverancier van betrouwbaar drinkwater. Zo leveren wij industriewater op maat (North Water), watertechnologie (WLN) en duurzame warmte en koude (Waterbedrijf Groningen Duurzaam en WarmteStad). Dit alles om de waterbelangen in de regio ook in de toekomst duurzaam veilig te stellen.

Waterbedrijf Groningen Duurzaam

Met Waterbedrijf Groningen Duurzaam richten wij ons op energievraagstukken, waarin water een rol speelt. 

Waterbedrijf Groningen Duurzaam levert restwarmte afkomstig uit de zuivelfabriek van FrieslandCampina in Bedum aan sporthal en zwembad De Beemden. In Hoogezand-Sappemeer krijgen sportcentrum De Kalkwijck en cultureel centrum Huis voor Cultuur en Bestuur duurzame warmte vanuit een warmtenet. In 2022 is de warmtelevering aan het sportcentrum weer vrijwel op het niveau van voor de coronacrisis. De koude-installatie ten behoeve van de klimaatbeheersing in het Huis van Cultuur en Bestuur is in 2022 geheel herzien en naar tevredenheid in gebruik genomen. 

Samen met de gemeente Midden-Groningen, woningcorporaties en kartonfabriek ESKA heeft Waterbedrijf Groningen Duurzaam een meerjarig onderzoeksproject opgezet naar de mogelijkheden van het gebruiken van restwarmte om woningen mee te verwarmen in een deel van Hoogezand.

WarmteStad

In de stad Groningen werken Waterbedrijf Groningen Duurzaam en de gemeente samen in het duurzame nutsbedrijf WarmteStad. Het doel is om duurzame warmte en koude te leveren en zo een belangrijke bijdrage te leveren aan de duurzame toekomst van de stad Groningen.

Uitbreiding warmtenet naar Vinkhuizen

Op 16 februari gaven kinderen van CBS De Hoeksteen in Vinkhuizen Groningen het startsein voor de uitbreiding van het warmtenet van WarmteStad van Paddepoel naar Vinkhuizen. Op de warmteleidingen hadden de kinderen tekeningen en teksten geschreven over een schonere en duurzamere toekomst. Met behulp van kranen werden de leidingen onder de ring én het Reitdiep gelegd om zo de wijken met elkaar te verbinden. Een van de teksten was: 'Wat gaaf dat mijn toekomstboodschap over een duurzamere wereld nu voor altijd een plek heeft onder het Reitdiep, én de Groningse wijken met elkaar verbindt.' 

Hoogste punt nieuwe Warmtecentrale bereikt

Na iets meer dan een jaar bouwen werden in april twee warmwaterbuffers, 18 meter hoge watertanks, op de plek gezet waar ze definitief blijven staan. Hiermee werd tevens het hoogste punt van de nieuwe centrale bereikt. Om uiteindelijk op 4 november te worden geopend (zie elders in dit jaarverslag). De centrale vormt het startpunt voor de levering van duurzame warmte voor 10.000 woningen en gebouwen in het noordwesten van de stad Groningen. 

Buffers zijn geïsoleerde tanks met opgewarmd water. In de tanks wordt de warmte van het water goed vast gehouden. Op piekmomenten, wanneer er veel vraag naar warmte is, kan het warme water uit deze tanks gebruikt worden om te kunnen voldoen aan de (tijdelijke) hoge vraag. De inhoud van één warmtebuffer is 850 m3, voldoende om de verschillen in warmtebehoefte van de WarmteStad-klanten door de dag heen op te vangen. Het hoogste punt van de buffer is 18 meter. Een buffer weegt leeg 362.000 kilo. De buffers zijn extra verankerd en daarmee aardbevingbestendig gebouwd.

Naast dagopslag ook seizoensopslag warmte

Behalve van buffertanks voor dagopslag gaat WarmteStad ook gebruik maken van seizoensopslag van warmte in ondergrondse waterdragende grondlagen (aquifers). Met deze ATES (Aquifer Thermal Energy Storage) kunnen warmteoverschotten in de zomer gedurende de winter worden ingezet. Samen met onderzoeksbureau KWR bouwt WarmteStad een zogenaamde ‘digital twin’, om nader onderzoek te doen naar een optimale benutting van bronnen en opslag en daarmee de duurzame prestatie van de warmtecentrale zo groot mogelijk te maken.  

Van gas naar warmte

Eind augustus kwam Tweede Kamerlid Henk Nijboer langs om bijgepraat te worden over de transitie in Groningen van gas naar warmte. Fietsend door Groningen maakte hij kennis met de Groningse aanpak. Kenmerkend voor deze aanpak is de samenwerking tussen de aandeelhouders gemeente Groningen, Waterbedrijf Groningen en lokale partners als Grunneger Power en de woningbouwcoöperaties. Want door samen te werken, koersvast te zijn en gewoon simpelweg 'te doen', worden in Groningen echte (warmte)meters gemaakt. 

Opening WarmteCentrale

Op 4 november werd de opening van de WarmteCentrale én de start bouw van het grootste zonnewarmtepark van Nederland gevierd. Twee grote mijlpalen voor bewoners, innovatieve partners én de stad. Met deze WarmteCentrale voorziet WarmteStad 12.500 huishoudens in Paddepoel, Selwerd en Vinkhuizen van duurzame warmte. En met het zonnewarmtepark zelfs 25 procent van alle warmte die naar deze Groningse wijken gaat.

North Water

Samen met Evides Industriewater heeft Waterbedrijf Groningen voor de levering van water aan industriële afnemers North Water opgericht. North Water levert water op maat en oplossingen voor vraagstukken op het gebied van waterbehandeling en afvalwaterzuivering voor bedrijven en industriële complexen.

De industrie in Delfzijl groeit met ontwikkelingen op het gebied van waterstof, productie van groene chemie, plastic recycling en de productie van groene energiedragers (syngas, biogas, biodiesel en biokerosine). Als vanzelfsprekend is North Water hier de partner voor de industrie, mede door de al aanwezige zout afvalwaterzuivering (ZAWZI), die reeds 14 jaar de bestaande industrie ontzorgt. 

Project Duurzame Watervoorziening Delfzijl (DWD) voor aanvullende infrastructuur
De nieuwe industrie wordt in de toekomst door North Water voorzien van industriewater (demiwater en proceswater) en het industriële afvalwater zal door North Water Afvalwater worden gezuiverd. Daarvoor is aanvullende (industrie)waterinfrastructuur nodig. Om dat te realiseren heeft de directie van North Water het project Duurzame Watervoorziening Delfzijl (DWD) gestart en is besloten een ontwerp voor de benodigde infrastructuur op te stellen. 

Wanneer in 2023 de definitieve investeringsbeslissing wordt genomen, kan in 2024 de eerste fase in bedrijf genomen worden. De nieuwe bedrijven die voor realisatie van deze infrastructuur opstarten zullen eerst - en dus slechts tijdelijk - van drinkwater worden voorzien. De aanwezige industrie die nu drinkwater gebruikt voor haar industriële processen wordt meegenomen in de 'watertransitie,' en daarbij gemotiveerd om ook over te stappen op industriewater.

De toekomstige afvalwaterzuivering

Ander water voor later

De bron voor de levering van industriewater in Delfzijl is het Eemskanaal. In 2021 is de industriewaterzuivering in Garmerwolde opgestart en deze levert industriewater aan klanten in de Eemshaven. De levering wordt straks uitgebreid met distributie van industriewater naar Delfzijl. Deze industriewaterzuivering is op 23 juni 2022 feestelijk geopend met het ‘Water voor later event’ (zie eerder in dit jaarverslag). Stakeholders en bestaande en nieuwe klanten van North Water konden een kijkje nemen in deze installatie, die de basis vormt voor de watertransitie in beide zeehavens. Op die dag is ook aandacht besteed aan het project Regain. Dit project heeft als doel met partners onderzoek te verrichten naar hergebruik van gezuiverd rioolwater van de nabijgelegen rioolwaterzuivering Garmerwolde voor de productie van het industriewater.

Industriewaterzuivering Garmerwolde

North Water levert sinds 2015 ook industriewater in de haven van Harlingen (Friesland) aan de bedrijven Frisia en Spaansen. De overeenkomsten daartoe liepen in 2022 af en zijn met tien jaar verlengd. Ook in deze haven wordt hiermee de juiste kwaliteit industriewater voor de juiste toepassing geleverd.

Tot slot is in 2022 in het kader van de watertransitie het plan verder vormgegeven om in Ter Apelkanaal de bestaande industriewaterzuivering van North Water verder uit te nutten. Deze zuivering levert industriewater aan Avebe en het doel is, in samenspraak met deze klant, om in de regio ook aan andere bedrijven industriewater te leveren en daarmee drinkwatergebruik te verminderen. North Water is vergevorderd met dit plan en verwacht in 2023 te kunnen gaan leveren.

WLN

Onderzoek naar verwijdering medicijnresten uit gezuiverd afvalwater

De eerste uitkomsten van een nieuwe methode om medicijnresten uit rioolwater te halen voordat het wordt geloosd op het oppervlaktewater zijn veelbelovend. Maar hoe werkt deze nieuwe zuiveringstechniek? En is het een methode die ook in de rest van Nederland kan worden toegepast én betaalbaar is? 

Onderzoekers van WLN zijn betrokken bij een onderzoek naar de werking van waterzuivering door middel van biologisch actief kool, BODAC. De resultaten van een pilotonderzoek waren veelbelovend en zetten aan tot een tweede onderzoek, waarvan de resultaten in 2023 bekend worden. Ook moet dan duidelijk worden of deze methode goedkoper is en inzetbaar op veel meer plekken in Nederland.

De BODAC is een van de drie zuiveringsprincipes die parallel wordt getest in het project REGAIN op het effluent van de rioolwaterzuivering van Waterschap NZV in Garmerwolde.

Pilot duurzame zuivering REGAIN

Hoe maak je het effluent van een rioolwaterzuivering geschikt voor hergebruik? Via pilot REGAIN, REuse of GArmerwolde municipal effluent for INdustrial processes, wordt dit onderzocht.

In de pilot REGAIN worden (natuurlijke) zuiveringstechnieken voor de verwijdering van medicijnresten uit rwzi-effluent onderzocht. Parallel gaan we 3 verwijderingstechnieken testen: BODAC (een op actief kool gebaseerde biologische zuiveringstechniek, waarbij WLN in andere onderzoekstrajecten betrokken is), nanofiltratie en helofytenfilter (gebaseerd op planten). Deze technieken zijn duurzamer dan de elders toegepaste oxidatieve methoden met ozon, waterstofperoxide of UV-straling, waarbij je de kans loopt dat er onbekende restproducten achterblijven in het water.

Het tweede doel van REGAIN blijkt al uit de volledige naam van de pilot: Het effluent van rwzi Garmerwolde geschikt maken voor hergebruik als industriewater. Wanneer de full-scale installatie, afhankelijk van de uitkomsten van het REGAIN project, in 2027-2028 draait, dan zijn twee doelstellingen gehaald: voldoen aan de toenemende vraag naar industriewater in Noord-Nederland en de belasting van de Waddenzee met medicijnresten verlagen.

Zowel het project BODAC als REGAIN zijn een visitekaartje voor WLN en laat zien waar haar kracht ligt. Namelijk de combinatie van geavanceerde labtechnieken en expertise en zicht op de uitdagingen in onze omgeving; waterbeschikbaarheid en schone bronnen. 

Daarnaast heeft het lab van WLN in 2022 in een sneltreinvaart een PFAS meetmethode ontwikkeld, die op zeer lage niveaus kan meten. Complementair aan de meettechnieken, om niet antropogene stoffen – zoals medicijnenresten – goed te kunnen meten. Vanwege de grote hoeveelheid meetdata zijn ook data-analisten inmiddels onlosmakelijk verbonden aan WLN. 

Waterscan

WLN heeft in 2022 een Waterscan ontwikkeld voor Waterbedrijf Groningen. Daarmee kan het waterbedrijf de grootverbruikers van (drink)water - met name industrie - inzicht geven in kansen voor reductie of hergebruik. Ondertussen benaderen noordelijke industrieën WLN ook zelf om een scan uit te voeren, om zo hun eigen duurzaamheidsbeleid op het gebied van water vorm te geven. 

4. Betrokken medewerkers

Water produceren en leveren, het blijft mensenwerk. Waterbedrijf Groningen investeert continu in de kwaliteit van haar medewerkers. Geeft ze verantwoordelijkheid en de ruimte voor ontplooiing. Onze medewerkers zijn bereid om zichzelf en de organisatie continu te verbeteren en zo de prestaties op een nóg hoger plan te brengen. 

Afgelopen jaar is er vanuit de organisatie extra aandacht besteed aan een paar belangrijke onderwerpen zoals thuiswerken, de gesprekscyclus, sociale en psychische veiligheid en de gezondheid van medewerkers. 

Alle medewerkers hebben voor het goed kunnen inrichten van een ergonomisch verantwoorde thuiswerkplek, de beschikking gekregen over een thuiswerkbudget van € 900,-. Medewerkers worden vrij gelaten om met hun eigen leidinggevende af te stemmen hoe de verdeling thuiswerken/kantoorwerken wordt vormgegeven.
Op beleidsmatig terrein is er een belangrijke stap gezet: de systematiek van de gesprekscyclus is aangepast naar de huidige tijd. Hierbij is de focus gelegd op vertrouwen boven controle en met de nadruk op samenspraak. Medewerkers worden vrijgelaten in vorm en frequentie waarbij de inhoud van de gesprekken tussen medewerker en leidinggevende gericht is op persoonlijke en professionele ontwikkeling en werkgeluk. 

Het gemiddelde verzuimpercentage over 2022 was 4,15%. Het verzuim werd grotendeels veroorzaakt door de categorie (extra) lang verzuim (meer dan 365 dagen ziekte). 

In het laatste kwartaal van 2022 is een vitaliteitscheck (als vervanger van het vroegere Periodiek Medisch Onderzoek) voor medewerkers uitgevoerd. Deelname door medewerkers aan deze check was op vrijwillige basis. Een grote groep medewerkers heeft aan de vitaliteitscheck deelgenomen.

Financiële fitheid van medewerkers

Gezien de huidige cijfers van toenemende kosten voor o.a. energie en levensonderhoud is aan medewerkers extra ondersteuning en informatie geboden voor het bevorderen van financiële fitheid. Hieronder valt bijvoorbeeld het gebruik maken van een budgetcoach maar ook zijn medewerkers geattendeerd op de verschillende soorten toeslagen waar zij wellicht gebruik van kunnen maken. Daarnaast is er eenmalige financiële uitkering aan medewerkers, ter compensatie van de sterk gestegen lasten, uitgekeerd.

Wet ingroeiquota

Raad van Commissarissen
De RvC bestaat uit drie vrouwen en drie mannen, waarmee de verdeling 50% - 50% is. Dit valt binnen de door de wet vereiste gewenste verdeling man-vrouw.

Directie (Top)
De Directie bestaat uit één vrouw. 

MT Breed (Subtop)
Het MT Breed bestaat uit vier vrouwen en zes mannen, waarmee de verdeling 40% - 60% is. Dit valt binnen de door de wet vereiste gewenste verdeling man-vrouw.
Het streven is om deze passende verhouding vrouw-man voor de komende jaren minimaal te continueren. 

VEI

Nederlandse drinkwaterbedrijven hebben in hun lange bestaan een schat aan expertise en ervaring opgebouwd. Expertise die ze via VEI (Vitens Evides international) beschikbaar stellen aan waterbedrijven in ontwikkelingslanden om deze sterker, gezonder en veerkrachtiger te maken. Met als doel: universele toegang tot schoon drinkwater. De Nederlandse waterbedrijven Vitens, Evides Waterbedrijf, Waterbedrijf Groningen, Brabant Water, WML, PWN en partner WLN bieden hun medewerkers de mogelijkheid om via VEI naar het buitenland te gaan om ervaring op te doen en te delen en aan kennisoverdracht te doen. 

Medewerkers kunnen via VEI bijdragen aan waterprojecten in andere landen onder andere omstandigheden. De ervaringen die ze hierbij opdoen kunnen ook een nieuwe kijk en nieuwe inzichten geven op het werk in Groningen. Vanuit Waterbedrijf Groningen hebben in 2022 negen medewerkers als short term expert deelgenomen aan projecten in Malawi, Ghana, Mozambique, Colombia, Zambia, Filipijnen en Zimbabwe. In totaal ging het hierbij om 26,5 werkweken. Daarnaast is er ook vanuit Nederland, bijvoorbeeld via Teams contact, ondersteuning geboden aan VEI projecten. De gebieden waarop expertise geleverd is o.a. leiderschap, communicatie, technische ondersteuning (leidingen), assetmanagement, klanttevredenheid en er zijn verschillende trainingen gemaakt en gegeven op bovenstaande gebieden.  

VGWM Veiligheid, gezondheid, welzijn en milieu

In 2022 heeft het Management van Waterbedrijf Groningen de ambitie uitgesproken om als organisatie te stijgen op de veiligheidsladder van trede drie (Veiligheidsregels worden belangrijk gevonden) naar vier (Veiligheid heeft een hoge prioriteit en wordt continu verbeterd). Dat vraagt om een proactieve houding van alle medewerkers. Om dat te bereiken is onder meer een werkgroep opgezet met vertegenwoordiging van management en medewerkers, die tezamen veiligheidssessies organiseren. Ook zijn op de afdelingen zelf veiligheids-(werk)groepen opgericht en is een veiligheidsambassadeur aangewezen. Deze is de verbinding tussen de afdeling en de VGWM-afdeling. Dat is ook nodig; uit de gehouden toolboxen en werkplekinspecties blijken nog verschillen tussen afdelingen als het gaat om proactief oppakken van VGWM in de meest brede in van het woord.

Die verschillen zien we ook terug bij de GO-(geen ongeval) meldingen. Enkele uitvoerende afdelingen blijven achter bij de verwachting van het gebruik van het systeem, maar het aantal meldingen neemt jaarlijks wel toe.  Waterbedrijf Groningen heeft in 2022 meer incidenten met verzuim, namelijk acht (in 2021 waren dit er twee). Waarvan twee incidenten bij een aannemer; dit waren ook gelijk zeer zware ongevallen, die gelukkig goed zijn afgelopen. De overige incidenten hebben veelal betrekking op ongevals-oorzaak nummer 1, vallen en struikelen. Ook het aantal ongevallen zonder verzuim en materiele schades is gestegen van zes naar dertien. Noemenswaardige milieu-incidenten zijn er niet geweest. 

De stijging van het aantal meldingen heeft te maken met het feit dat steeds meer medewerkers de GO-app actief gebruiken en steeds meer geneigd zijn meldingen te doen. 

In 2022 heeft iedere afdeling zijn jaarplan met betrekking tot veiligheid voor 2023 gepresenteerd. Hier staan vele concrete acties op wat het veiligheidsbewustzijn bij Waterbedrijf Groningen alleen maar doet toenemen.

Gastlessen

Wat is er leuker dan iemand voor de klas te hebben staan die zelf iedere dag werkt aan betrouwbaar drinkwater? Een aantal collega’s van Waterbedrijf Groningen geven naast hun dagelijkse werkzaamheden ook regelmatig gastlessen op de basisschool. Tijdens deze gastlessen leren kinderen wat er allemaal bij komt kijken voordat het water uit de kraan stroomt. Ook kunnen kinderen zelf proefjes doen.

Gastelessen tijdens nationale Kraanwaterdag
Op 28 september werd de Nationale Kraanwaterdag gehouden. Ook op deze dag verzorgden collega’s gastlessen bij scholen in de provincie die zich hiervoor hadden aangemeld. Nationale Kraanwaterdag was dit jaar extra speciaal voor Waterbedrijf Groningen omdat het de landelijke opening mocht verzorgen op de Brederoschool in Groningen. 

Kinderen kunnen ook zelf informatie vinden via https://waterbedrijfgroningen.lesjedorst.nl/

Handen uit de mouwen voor logeerhuis en dagopvang Takoda

Op donderdag 19 mei ging een tiental collega’s van Waterbedrijf Groningen aan de slag voor de Handen uit de Mouwen actie. Ze gingen een dag aan 't werk voor logeerhuis/dagopvang Takoda in Borgercompagnie: een kleinschalig logeerhuis/dagopvang voor kinderen/jongeren met een ontwikkelingsstoornis en/of een verstandelijke beperking en voor chronisch zieke kinderen. Er was een flink aantal klussen waar ze de hulp van de collega’s van Waterbedrijf Groningen goed bij konden gebruiken, vooral ook omdat ze hier zelf geen tijd of geld beschikbaar voor hebben.  

Tweede prijs voor Waterbedrijf Groningen op WK Fitting & Tapping

Na wekenlang voorbereiden verdedigden Dennis Smit, Ronald van Wijk en Harry Boels van Waterbedrijf Groningen op 14 juni hun titel in San Antonio. Ze behaalden daarbij de tweede plaats op slechts kleine afstand van de nummer één. De eerste plaats was voor Anglian Water (UK) en Bama Boyz werd derde.   

Een geweldige prestatie en directeur Riksta Zwart gaf aan trots te zijn op de prestatie van het team, de begeleiding van het team, de vele trainingsuren en collegialiteit. En ook op de positieve promotie van het waterleidingvak.

5. Duurzaam handelen

Duurzaam handelen gaat over de goede dingen doen. Toekomstbestendig ondernemen. Waarde toevoegen aan de regio, zowel op economisch gebied als wat leefbaarheid betreft. Waterbedrijf Groningen wil haar bijdrage leveren aan een duurzame ontwikkeling van het bedrijf én de regio. Niet alleen op papier, maar telkens opnieuw in het dagelijks handelen met oog voor natuur, milieu en mensen. 

Verminder het waterverbruik met….een app!

Studenten denken graag mee met vraagstukken van bedrijven. En na de droge warme zomer van 2022 had Waterbedrijf Groningen een actueel vraagstuk: hoe stimuleer je het verminderen van waterverbruik bij onze drinkwaterklanten? Tijdens de 5G Student Battle heeft het team dat in opdracht van Waterbedrijf Groningen een oplossing bedacht om een huishouden water te laten besparen, gewonnen! 

Studenten van het Alfa College, Noorderpoort, Hanzehogeschool en de RUG werkten in teams samen aan opdrachten waarin op een of andere manier 5G verwerkt zit. De opdracht van Waterbedrijf Groningen luidde: verminder het waterverbruik van onze klanten met 5 liter per persoon per dag. De oplossing van de studenten die met onze opdracht aan de slag gingen: een soort slimme meter op de douche die het waterverbruik per gezinslid bijhoudt. Dat zie je vervolgens terug in een app, waarbij ook inzichtelijk is wat jouw gezinsleden/vrienden hebben verbruikt en bespaard. In combinatie met spelletjes en weetjes in diezelfde app stimuleer je het gebruik ervan en dus bevorder je waterbesparing. Er wordt onderzocht of het mogelijk is dit verder te ontwikkelen. 

Hakhoutbeheer voor weidevogels

In Onnen is in februari een aantal (zeer) hoge bomen op de drinkwaterlocatie flink teruggesnoeid, waarna de overgebleven stronken en stobbes weer kunnen uitlopen. Met deze vorm van hakhoutbeheer wil Waterbedrijf Groningen het groene karakter van Onnen vasthouden en tegelijkertijd het leefgebied van de weidevogels verbeteren. 

Onnen van grote waarde als leefgebied voor weidevogels
De drinkwaterlocatie in Onnen ligt midden in de Onnerpolder; een uniek Natura 2000-gebied met aangrenzend ook het weidevogelkerngebied Gorecht (Onnerpolder). Samen met o.a. Collectief Groningen West, Stichting Het Groninger Landschap en de gemeente Groningen heeft Waterbedrijf Groningen zich gecommitteerd aan het Weidevogelconvenant: Groningen is een belangrijke weidevogelprovincie, maar er is en blijft actie nodig om dit zo te houden en versterken. 

Kans op predatie verkleinen  
Om de kans op predatie - de jacht op weidevogels door natuurlijke vijanden - in het gebied te verminderen zijn enkele standplaatsen voor roofvogels in (hoge) bomen, langs de toegansgweg en op het terrein van het pompstation zelf, flink teruggesnoeid. Daarmee wil Waterbedrijf Groningen dat het leefgebied aantrekkelijker en gunstiger wordt voor de weidevogels en het broedsucces van de weidevogels verbeteren. Dit alles wordt gedaan met zorg en aandacht voor het geheel aan het leven en de natuur in dit gebied. 

Slotbijeenkomst Uitvoeringsprogramma Oppervlaktewaterwinning Drentsche Aa (UPDA)

De Drentsche Aa als veilige drinkwaterbron voor nu en in de toekomst. Dat was in 2016 de opgave voor het Uitvoeringsprogramma Oppervlaktewaterwinning Drentsche Aa (UPDA), dat zes jaar zou duren. In juli van 2022 verscheen het eindrapport en vrijdag 30 september was er een formele slotbijeenkomst. Gedeputeerde Hans Kuipers van de provincie Drenthe en bestuurders Fien Heeringa van Waterschap Hunze en Aa’s en Riksta Zwart van Waterbedrijf Groningen blikten samen met deelnemers terug op de behaalde resultaten. Ook spraken zij hun waardering uit over de betrokkenheid van alle participanten. 

Alle betrokkenen waren het erover eens: er is weliswaar al veel bereikt, maar zowel de kwaliteit als de kwantiteit van het Drentsche Aa water blijft onze aandacht vragen. Ten opzichte van 2012 is er met alle betrokkenen al veel bereikt. Al blijven er nog zeker wel zorgen om de Drentsche Aa als veilige drinkwaterbron, ingehaald als we worden door actuele ontwikkelingen zoals aanhoudende droogte en hevige regenbuien. Derhalve zal dit ook in de toekomst om gezamenlijke aandacht blijven vragen. 

Ten aanzien van het vervolg is afgesproken dat de provincie Drenthe een commissie instelt die de ontwikkelingen en opgaves meeneemt in haar adviezen om de waterkwaliteit nog verder te verbeteren. Het UPDA als werkvorm is weliswaar nu geëindigd, maar alle partijen en betrokkenen zetten hard in om de samenwerking en ingezette maatregelen vast te houden en vooral ook om deze te gaan vervolgen.

Aan de slag met het materialenpaspoort

Waterbedrijf Groningen gaat in 2023 samen met acht andere drinkwaterbedrijven werken met een materialenpaspoort voor de drinkwaterleidingen. In dit digitale paspoort wordt vastgelegd uit welke materialen en grondstoffen een nieuwe leiding bestaat, waar de leiding zich bevindt en wanneer deze beschikbaar komt voor hoogwaardig hergebruik. Het aanleveren van deze informatie door leveranciers wordt meegenomen  in de aanbestedingen. Zo werkt Waterbedrijf Groningen mee aan een circulaire samenleving.

De afspraak is tot stand gekomen door nauwe samenwerking binnen het netwerk Blauwe Netten, een initiatief van Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen (MVO) Nederland en na een succesvolle pilot met Madaster (het Kadaster voor materialen), de leverancier van de technologie achter het paspoort. Doel van het netwerk Blauwe Netten is om 100.000 kilometer leidingen die in de grond liggen circulair te laten zijn in 2050. Het paspoort is hiervoor een belangrijke eerste stap, omdat het bijhoudt welke materialen de grond in gaan.

Infiltratieproeven belangrijke stap in watertransitie

Waterbedrijf Groningen voerde een proef uit met pomp- en infiltratieproeven op de locatie De Punt in het winveld Weerdenbras. Hierbij werd onderzocht of er extra water uit de Drentsche Aa gepompt kan worden om vervolgens in de grond te infiltreren. Dit water kan dan weer worden opgepompt en worden gezuiverd tot drinkwater. 

Een relevant onderzoek omdat de watertransitie een belangrijk speerpunt is van Waterbedrijf Groningen. Er is steeds meer water nodig om aan de groeiende vraag naar water in de regio te voldoen. Daarbij is water besparen alleen niet genoeg. Daarom wordt gezocht naar aanvullende bronnen voor de productie van drinkwater.  Om meer water te mogen onttrekken is een vergunning nodig en om deze vergunning te verkrijgen moeten de effecten op de omgeving acceptabel zijn. De procedures om dit voor elkaar te krijgen kunnen vele jaren duren. Bij deze methode snijdt het mes aan twee kanten. Het is een relatief snelle manier om meer water beschikbaar te maken voor drinkwater en het heeft weinig tot geen effect op de grondwaterstand. De proef werd volledig in eigen beheer van Waterbedrijf Groningen uitgevoerd. 

Versie: v8.1.24

Software voor digital-first corporate reporting

Creëer op efficiënte wijze publicaties die impact maken

Met iwink.report maak je publicaties op een eenvoudige en efficiënte manier. Je bespaart tijd, fouten en stress. Vanuit één plek publiceer je naar een volwaardige webversie, PDF en iXBRL-bestand. Zo geef je lezers de best mogelijke ervaring.

Meer over iwink.report