In 2024 heeft Waterbedrijf Groningen voorbereidende werkzaamheden verricht om met ingang van boekjaar 2025 een duurzaamheidsverslag in lijn met de Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD) en de EU Taxonomy te kunnen uitbrengen.  

Grote ondernemingen waren met ingang van verslagjaar 2025 verplicht om in het jaarverslag te rapporteren volgens CSRD en de EU Taxonomy. CSRD schrijft voor dat ondernemingen in hun jaarverslag rapporteren over de impact van hun activiteiten op mens, milieu en maatschappij, ook wel ESG genoemd (Environment, Social, Governance) en over duurzaamheidsfactoren die de financiële prestaties van de organisatie beïnvloeden. De European Substainability Reporting Standards (ESRS) vormen als verslaggevingsstelsel hiervoor het uitgangspunt. De EU Taxonomy is een classificatiesysteem, waarmee ondernemingen kunnen aangeven welke activiteiten wel en niet duurzaam zijn en op welke milieudoelen de activiteiten impact hebben.  

De inwerkingtreding van CSRD en de EU Taxonomy is bedoeld om te zorgen voor meer relevante en vergelijkbare informatie over duurzaamheid. Ondernemingen worden hierdoor gestimuleerd om te verduurzamen en er ontstaat meer inzicht in de voortgang van de EU op het gebied van klimaatneutraliteit. In april 2025 heeft het Europees Parlement ingestemd met het voorstel van de Europese Commissie om de CSRD verplichting voor grote ondernemingen met 2 jaar uit te stellen. De Europese Commissie heeft nog meer voorstellen gedaan voor aanpassingen in de wetgeving (zie 'Omnibuswet'). 

Onze voorbereidingen in 2024 bestonden uit het verdiepen in de vereisten van CSRD en EU Taxanomy en het analyseren en verzamelen van alle benodigde data. Op basis hiervan hebben we een concept duurzaamheidsverslag over 2024 samengesteld. 

In februari 2025 bracht de Europese Commissie het Omnibus Simplification Package uit. Dit pakket bevat voorstellen gericht op het vereenvoudigen van bestaande duurzaamheidswet- en regelgeving zoals de CSRD en de EU Taxonomy. Een belangrijke wijziging is dat alleen bedrijven met meer dan duizend medewerkers én een omzet van meer dan 50 miljoen euro of een balanstotaal van meer dan 25 miljoen euro verplicht worden om te voldoen aan de CSRD. Voor de EU Taxonomy geldt als criterium voor de omzet dat dit meer dan 450 miljoen euro dient te zijn.  

Uitgaande van het voorstel van de Europese Commissie voor de Omnibuswet betekent dit voor Waterbedrijf Groningen dat de duurzaamheidsrapportage niet langer verplicht is. In de komende periode houden we de beoordeling van de Omnibuswet door het Europese Parlement in de gaten en zullen wij – in gezamenlijkheid met de andere Nederlandse waterbedrijven – bezien of wij in de toekomst in ons jaarverslag willen rapporteren over duurzaamheid en welke standaard we daarvoor gaan aanhouden. 

Waterbedrijf Groningen heeft een CO₂-strategie vastgesteld in 2024. Hierin hebben we ons ten doel gesteld om ons te houden aan de doelen van het klimaatakkoord van Parijs. Daarom willen we onze CO₂-uitstoot in 2030 met 2.600 ton verminderen ten opzichte van 2022. De genomen maatregelen worden toegelicht in een strategisch plan dat bestaat uit aandachtsgebieden, scopes genoemd. De maatregelenvinden vooral in scope 1 en 2 van onze voetafdruk plaats.  

In het berekenen van de voetafdruk maken we onderscheid tussen drie categorieën: 

Scope 1: uitstoot van broeikasgasemissies die binnen je eigen bedrijf plaatsvinden, bijvoorbeeld procesemissies of het verbranden van brandstoffen. 

Scope 2: uitstoot die voortkomt uit het produceren van de elektriciteit die je gebruikt binnen je bedrijf. 

Scope 3: uitstoot van broeikasgasemissies die plaatsvindt buiten het bedrijf zelf, maar wel om de activiteiten van je bedrijf mogelijk te maken. Bijvoorbeeld werknemers die naar hun werk komen, afval dat wordt afgevoerd, bouwactiviteiten die je laat uitvoeren of investeringen die je hebt gedaan in andere bedrijven. 

De belangrijkste maatregelen van Waterbedrijf Groningen, zoals afgesproken in de CO₂-strategie van 2024 zijn: 

• Voor 2030 methaanafvang installeren bij onze productielocaties in Nietap en Sellingen; 
• Alle panden aardgasvrij voor 2030; 
• Vanaf 2024 HVO100 gebruiken in monteursbussen in plaats van diesel. 

Vooral de methaanafvang is een belangrijke maatregel om de uitstoot te reduceren. Bij de drie andere grondwaterwinningslocaties zijn er nog geen plannen om het methaangas op korte termijn af te vangen, met name omdat hier een flinke investering voor nodig is.

Eerder namen we al andere duurzaamheidsmaatregelen. Zo wordt ons elektriciteitsverbruik volledig groen ingekocht door middel van garanties van oorsprong. Daarnaast hadden we al geïnvesteerd in elektrische deelvoertuigen voor onze medewerkers.

Een andere belangrijke maatregel die we in 2024 namen is een wijziging in het mobiliteitsbeleid: sinds het najaar van 2024 is de hoogte van de kilometervergoeding voor woon-werkverkeer afhankelijk van het middel dat de medewerker gebruikt. Hierbij wordt het gebruik van duurzame vervoersmiddelen zoals de fiets of trein financieel aangemoedigd en wordt het gebruik van brandstofvoertuigen ontmoedigd.

Waterbedrijf Groningen koopt ook jaarlijks (gecertificeerde) CO₂compensatie in. In 2024 hebben we voor 8.600 ton CO₂ compensatie ingekocht. Hiermee dekken we scope 1 en 2 van onze uitstoot af. De certificaten zijn voor CO₂ reducerende projecten buiten de grenzen van de Europese Unie. Ook voor de komende jaren zijn we van plan om compensatie in te kopen voor de uitstoot in scope 1 en 2. 

Waterbedrijf Groningen neemt deel aan Blauwe Netten. Dit is een samenwerkingsverband tussen de drinkwaterbedrijven in Nederland om kennis en ervaring op het gebied van duurzaamheid uit te wisselen. Vanuit Blauwe Netten hebben is voorgesteld om een prijs van € 310,- per ton CO₂ als interne CO₂-prijs te hanteren. Waterbedrijf Groningen heeft zich hieraan gecommitteerd.

We willen de CO₂-prijs gebruiken als afwegingsinstrument. Bijvoorbeeld als we moeten kiezen tussen verschillende technieken of installaties. Of als we moeten kiezen welk project prioriteit heeft in onze investeringenportefeuille. Hiermee kan het van invloed zijn op de uitstoot in scope 1 en 3. CO₂ beprijzing wordt alleen nog niet structureel bij afwegingen toegepast, hier werken we nog aan. 

Voor 2024 komt onze totale uitgerekende CO₂-voetafdruk neer op circa 43.000 ton CO_2. Over 2023 rapporteerden we nog een CO₂-uitstoot van iets minder dan 10.000 ton CO₂. Deze grote stijging komt niet omdat we zoveel meer zijn gaan uitstoten, maar vooral omdat we veel meer zaken hebben meegenomen in de berekening. Zo hebben we ook de activiteiten van Waterbedrijf Groningen Duurzaam meegenomen in de voetafdruk berekeningen in scope 1 en 2.

Daarnaast hebben we allerlei onderdelen toegevoegd in scope 3: bijvoorbeeld ons afval, de bouwwerkzaamheden of de uitstoot door activiteiten van onze deelnemingen zoals North Water. Sommige van deze getallen zijn nog bij benadering, omdat we niet exact weten welke uitstoot bij bijvoorbeeld een bouwactiviteit hoort. Met deze berekeningen hebben we beter zicht op waar uitstoot in onze waardeketen plaats vindt, en kunnen we met partners gaan samenwerken om dit te verlagen. 

Als je alleen naar scope 1 kijkt, dan heeft Waterbedrijf Groningen ten opzichte van 2023 wel een flinke reductie bereikt. In 2023 noteerden we 7.610 ton CO_2eq voor scope 1. In 2024 komen we uit op 7.229 CO_2eq. Deze verlaging met 381 ton CO₂ wordt deels veroorzaakt doordat de procesemissies zijn afgenomen vanwege iets lagere concentratie van methaan in het water, en deels doordat we minder gas en diesel hebben gebruikt.  

In de voetafdrukberekeningen van 2023 en 2024 hebben we het landgebruik van Waterbedrijf Groningen, en de eventuele uitstoot die bij verdroging naar aanleiding van de wateronttrekking, nog niet meegenomen. Daarnaast weten we dat we ook op andere onderdelen van onze voetafdruk berekening nog niet helemaal volledig zijn of hebben we bij gebrek aan recente data de gegevens van 2023 gebruikt. Binnen de watersector werken we aan het verbeteren van de voetafdrukberekeningen, waar dit een onderdeel van zal zijn.

We ondervinden zelf ook de gevolgen van klimaatverandering. Om ons voor te bereiden op de toekomst hebben we samen met WMD onderzoek gedaan naar de gevolgen van klimaatverandering voor de drinkwaterwinning in Groningen en Drenthe. Op basis van de bekende klimaatrapporten van KNMI, PBL en Deltares hebben we risico’s en kansen in kaart gebracht. Daarbij hebben we onderscheid gemaakt tussen transitierisico’s en fysieke risico’s. Met transitierisico’s bedoelen we risico’s of kansen die voor Waterbedrijf Groningen kunnen ontstaan doordat de samenleving zich aanpast aan het veranderende klimaat. Hier zullen nieuwe regels, technieken en gedrag bij komen kijken, dit kan impact op onze bedrijfsvoering hebben. De fysieke risico’s en kansen hebben meer te maken met klimatologische veranderingen en de impact op onze assets en bronnen. Nu de risico’s en kansen in kaart zijn gebracht, willen we aan de slag met een plan van aanpak. Hierin werken we maatregelen uit en brengen we in kaart welke onderzoeksvragen we nog hebben. 

In de volgende tabel zijn de belangrijkste risico’s en kansen voor Waterbedrijf Groningen weergegeven: