02 Watertransitie Groningen

Water is de bron van ons bestaan. Zonder water is er geen leven in Groningen. Al meer dan 145 jaar zorgen wij ervoor dat er 24 uur per dag, 7 dagen per week helder en zuiver water uit de kraan komt. Als maatschappelijke onderneming willen wij de waterbelangen in onze regio duurzaam veiligstellen. Dat doen we door een actieve rol in te nemen in de waterketen en in de verduurzaming van de regio rondom water.

Vanuit onze missie om de waterbelangen in onze regio duurzaam veilig te stellen, pompen we niet meer water op dan nodig is. Wij staan voor een bewust gebruik van water en dragen die visie ook proactief uit. Dat doen we ook omdat het drinkwatergebruik in Groningen stijgt en we tegelijkertijd te maken hebben met klimaatveranderingen. Door al die ontwikkelingen staat de beschikbaarheid van voldoende en kwalitatief goed (drink)water onder druk.

In 2018 werd duidelijk dat als we niets zouden doen, Groningen tegen 2030 met een drinkwatertekort zou kampen. Daarom hebben wij het programma Watertransitie Groningen geïntroduceerd. Dit programma richt zich op vijf verschillende manieren om ervoor te zorgen dat we genoeg water hebben, nu en in de toekomst.

De basis van de interventie was feedback over douchegedrag in de vorm van een douchetimer die van groen, naar blauw naar (knipperend) rood verspringt met het verstrijken van de tijd. Deze basisinterventie versterkten we met gedragstechnieken die inspelen op normen en identiteit.

467 Groningers deden mee aan het onderzoek waarbij zij random werden ingedeeld in drie groepen: een groep die niets ontving, een groep die de douchetimer met uitleg ontving en een groep die de volledige interventie ontving. In totaal werden er 4.052 douches gemeten en mensen met douchetimer gingen bijna een minuut korter douchen. Dit gedrag hield in ieder geval tien weken stand. Er is dus daadwerkelijk water bespaard. Na zes maanden was het effect niet meer te zien. Dit valt te verklaren uit het feit dat we slechts eenmaal een interventie deden, de boodschap niet herhaalden en het gedrag niet beloonden.  Duidelijk werd dus dat prikkels moeten worden herhaald en gedrag beloond om het gewenste effect (kortere douchetijden) vast te houden. Het onderzoek heeft ons belangrijke inzichten gegeven die we in het vervolg van onze campagnes kunnen benutten.

In Garmerwolde is een industriewaterfabriek gebouwd om de industrie in de Eemshaven en binnenkort ook in Delfzijl van een alternatief voor drinkwater te kunnen voorzien. Vanuit deze fabriek beschikt North Water over een capaciteit van 10 miljard liter industriewater per jaar. Deze capaciteit wordt naar verwachting uitgebreid naar 20 miljard liter in 2028. De eerste 10 miljard liter wordt gemaakt uit oppervlaktewater uit het Eemskanaal. Voor de uitbreiding naar 20 miljard liter per jaar wordt onderzocht of dit kan worden gemaakt uit effluentwater van de rioolwaterzuivering. Daarnaast heeft North Water een capaciteit van ruim 21 miljard liter industriewater per jaar bij ‘single clients’ uit vier oppervlaktewinningen: Ter Apelkanaal, Veendam (twee locaties) en Harlingen. Single clients zijn klanten waar we op hun productielocatie een watervoorziening hebben gerealiseerd.

Het aanbieden van alternatieve bronnen doen we niet alleen bij nieuwe klanten, maar ook bij bestaande klanten in het distributiegebied van North Water die meer drinkwater aanvragen.

Liggen we met al deze maatregelen en activiteiten op schema? Ja, dat zeker. Maar we zijn er nog niet. Ook op deze route liggen genoeg uitdagingen omdat de vraag naar water verder zal stijgen en we ook te maken hebben met nieuwe, zakelijke klanten buiten de Eemshaven en Delfzijl.

Ook zijn we in 2024 gestart met de grote renovatie van onze productielocatie Sellingen. Hier wordt op dit moment nog 2 tot 2,2 miljard liter drinkwater geproduceerd uit grondwater. Door de renovatie van de winputten, het pompgebouw en de reinwateropslagtanks en nieuwbouw van een nieuwe zuiveringsinstallatie kunnen we hier naar verwachting in 2028  3,5 miljard liter drinkwater produceren. De renovatie is nog in volle gang en de vergunning voor de nieuwbouw van de zuivering is in aanvraag. Hoewel er geen sprake is van een nieuwe winvergunning, hebben we de verhoging van de onttrekking van grondwater wel als aanleiding genomen om hier onderzoek naar te laten doen. Het gaat om onderzoek naar de eventuele effecten van de extra waterwinning op de (bodem)zetting, landbouw en natuur. Uit deze onderzoeken blijkt dat er geen belemmeringen zijn om onze winvergunning volledig in te zetten. 

Voor uitbreiding van onze productiecapaciteit op onze locatie De Punt onderzoeken we hoe we meer drinkwater, afkomstig van oppervlaktewater uit de Drentsche Aa, kunnen maken. Dit onderzoek loopt nog. 

Voor de (middel)lange termijn loopt er een traject voor het aanwijzen van Aanvullende Strategische Voorraden (ASV). Dit zijn gebieden waar in de toekomst water kan worden gewonnen voor de productie van drinkwater. Voordat het zover is, moet er nog heel wat onderzoek worden gedaan naar bijvoorbeeld winbare hoeveelheden en effecten van winning op de omgeving. De provincie is voor dit project ‘in the lead’.