Spring naar inhoud

3.4 Ondernemende nuts

Waterbedrijf Groningen ziet het als haar maatschappelijke taak om de waterbelangen in onze regio duurzaam veilig te stellen, voor nu en voor de generaties na ons. Daarom leveren we niet alleen betrouwbaar drinkwater, maar zijn we ook (mede)oprichter en aandeelhouder van North Water B.V. (industriewater), WLN B.V. (watertechnologie), Waterbedrijf Groningen Duurzaam en WarmteStad B.V. (opslag en levering duurzame warmte en koude). Allen organisaties die bijdragen aan een toekomstbestendige water- en energievoorziening.

Waterbedrijf Groningen Duurzaam

Waterbedrijf Groningen Duurzaam kent een tweetal dochterbedrijven: WarmteStad B.V., een joint venture met de gemeente Groningen, en WarmteCompagnie B.V., een werkmaatschappij die samen met de gemeente Midden-Groningen wordt geëxploiteerd.

WarmteStad B.V.

De oorspronkelijke strategische doelstelling van Waterbedrijf Groningen Duurzaam was het leveren van een bijdrage aan een duurzame watervoorziening. De afgelopen jaren heeft WarmteStad zich ontwikkeld tot een volwassen en zelfstandig opererende organisatie. Sinds haar oprichting is vorm gegeven aan een duurzaam warmtenet in het noordwestelijk deel van de stad Groningen, waarop inmiddels duizenden woningen en bedrijfsgebouwen zijn aangesloten. Dankzij de inzet van duurzame bronnen zoals restwarmte van datacentra en zonthermiepark Dokwerd is een belangrijke bijdrage geleverd aan een CO2-neutrale warmtevoorziening.

Focus op kerntaak

Als medeoprichter van WarmteStad heeft Waterbedrijf Groningen al in 2024 een belangrijke strategische keuze gemaakt. Als drinkwaterbedrijf staan we voor grote uitdagingen: de druk op onze drinkwaterbronnen neemt toe, eisen aan kwaliteit en infrastructuur worden strenger en onze investeringsopgave groeit. Dat vraagt om volledige focus op onze kerntaak. Daarom is in 2025 besloten om onze aandelen in WarmteStad per 28 oktober 2025 volledig over te dragen aan de gemeente Groningen. Daarmee blijft het publieke karakter van het Groningse warmtebedrijf geborgd.

Afscheid met trots

Met de overdracht van onze aandelen aan de gemeente Groningen sluiten we een waardevolle periode van samenwerking af. Sinds 2014 werkten Waterbedrijf Groningen Duurzaam en de gemeente Groningen samen aan de opbouw van het publieke warmtebedrijf WarmteStad. Daarmee is een belangrijke bijdrage geleverd aan de beoogde verduurzaming van de warmtevoorziening en is een solide basis gelegd voor de verdere groei van WarmteStad.

Warmte Compagnie

WarmteCompagnie B.V. heeft als doel de circa duizend woningen in de wijk Gorecht-Noord in Hoogezand aan te sluiten op een duurzaam warmtenet. De primaire warmtebron voor dit net is restwarmte van de nabijgelegen kartonfabriek ESKA. Om de realisatie van het project mogelijk te maken, zijn in 2025 overeenkomsten gesloten met woningcorporaties Groninger Huis, Woonzorg Nederland en Lefier, evenals met ESKA voor de levering van warmte.

In 2025 is verder onderzoek gedaan naar de technische en financiële haalbaarheid van het project. Daarnaast zijn voorbereidingen getroffen voor de aanbesteding van de realisatie van het warmtenet, de warmtecentrale en de ontkoppeling van de warmtebron. Naar verwachting worden de eerste woningen in 2027 aangesloten op het warmtenet. Daarmee wordt een belangrijke stap gezet richting een aardgasvrije en duurzame woonwijk in Midden-Groningen.

North Water zet in op een circulair en integraal watersysteem

Tien jaar geleden voorzag North Water, de joint venture van Waterbedrijf Groningen en Evides Industriewater, dat de watervraag in de Eemsregio sterk zou toenemen. Beide moederbedrijven besloten daarop om via North Water toekomstgericht te investeren in een integraal industriewatersysteem in de Eemshaven en Delfzijl. Een industriewatersysteem dat niet alleen bijdraagt aan de economische ontwikkelingen in de provincie Groningen, maar ook aan de doelstelling van Waterbedrijf Groningen om te komen tot verlaging van het drinkwaterverbruik door industrie en grootzakelijke klanten. 

Inmiddels is de eerste 10 miljoen kubieke meter (m3) industriewater beschikbaar voor de industrie en wordt op de locatie in Farmsum afvalwater gezuiverd. Daarnaast wordt op de nieuwe locatie in Farmsum industrieel (zout)afvalwater gezuiverd. Een belangrijke mijlpaal voor de regio! Hiermee draagt North Water als ondernemende partner bij aan een robuuste, toekomstbestendige waterketen in de Eemsregio.

Voltooiing Duurzame Watervoorziening Delfzijl

In 2025 stond de voltooiing van het project Duurzame Watervoorziening Delfzijl (DWD) centraal. Zo vond in februari 2025 een bundelboring van waterleidingen plaats onder het Oosterhornkanaal door. Deze boring, gezamenlijk uitgevoerd met Groningen Seaports, heeft een directe verbinding tot stand gebracht tussen de industriegebieden aan de noord- en zuidzijde van het kanaal. De waterleidingen maken deel uit van het multiclient-distributienet waarvoor North Water een Just Transition Fund (JTF)-subsidie ontving. 

Met de realisatie van de watervoorziening zorgt North Water ervoor dat er tot zeker 2035 voldoende industriewater beschikbaar is in de Eemsregio, ongeacht verdere bedrijfsvestigingen of klimaatveranderingen. Eind 2025 zijn de eerste fabrieken aangesloten, waardoor zij voor hun proceswater niet langer gebruik hoeven te maken van drinkwater. 

Op de locatie in Farmsum is in de afgelopen jaren bovendien een geavanceerde afvalwaterzuivering gebouwd die bedrijfsafvalwater omzet in duurzaam biogas. De zuivering is gerealiseerd direct naast de bestaande zoutafvalwaterzuivering van North Water en in het najaar van 2025 in gebruik genomen.

Van afvalwater naar industriewater

Het doel van North Water is om gezuiverd afvalwater uiteindelijk als nieuwe bron in te zetten, zodat de watervoorziening meer circulair wordt. Om die reden heeft North Water samen met Waterschap Noorderzijlvest, WLN en CEW in de afgelopen jaren drie nieuwe zuiveringstechnologieën onderzocht voor het verwijderen van medicijnresten uit het gezuiverd rioolwater van de rioolwaterzuivering in Garmerwolde. Het opstellen van een businesscase maakte deel uit van dit project, dat de naam REGAIN heeft. Op de website van REGAIN is het eindrapport te vinden.

Start Duurzame Watervoorziening Eemshaven

Parallel aan deze ontwikkelingen zijn in 2025 voorbereidingen getroffen om het industriewaternet verder uit te breiden richting de Eemshaven en nieuw te ontwikkelen terreinen zoals de Oostpolder. North Water diende in 2025 hiervoor twee aanvullende JTF-aanvragen in.  

Met deze toekomstige uitbreidingen doorbreekt North Water het klassieke kip-ei-probleem: bedrijven vestigen zich alleen als er voldoende water beschikbaar is, terwijl waterinfrastructuur pas rendabel is bij voldoende afname. Door vooruit te investeren, creëert North Water zekerheid voor de regio en ruimte voor duurzame groei. Bovendien komt met deze infrastructuur ook de transitie van huidig industrieel drinkwatergebruik naar het alternatief industriewater concreet in beeld.

WLN: onze partner in waterkwaliteit en expertise

WLN is het geaccrediteerde waterlaboratorium van Waterbedrijf Groningen en WMD Drinkwater, waar onderzoek naar waterkwaliteit en specialistische kennis over water samenkomen. De samenwerking met WLN geeft ons toegang tot kennis en maakt dat we innoveren zonder dat het ten koste gaat van de dagelijkse kwaliteit.  

In 2025 heeft WLN een aantal belangrijke bijdragen geleverd aan onze organisatie en de watersector.  

  • WLN heeft haar nieuwe PFAS-analysemethode in de praktijk toegepast en daarmee voor het eerst ultra-lage PFAS waarden in drinkwater betrouwbaar kunnen meten. Dit geeft waterbedrijven in Noord-Nederland de mogelijkheid tot het tijdig signaleren van trends in PFAS-concentraties. 

  • In 2024 voltooide WLN de uitgebreide risicoanalyse drinkwater voor al onze bronnen en productielocaties. Dit is een zesjaarlijkse verplichting. Op basis daarvan is een nieuw monitoringsprogramma opgesteld en door ILT goedgekeurd. Dit programma is per 2025 van start gegaan en maakt onze kwaliteitscontrole nog gerichter. Eind 2025 is de periodieke jaarlijkse evaluatie uitgevoerd en goedgekeurd voor het programma van 2026.

  • In 2025 heeft WLN diverse analyses uitgevoerd en advies uitgebracht over het grootschalige renovatieproject op pompstation De Punt waarbij de langzaam zandfilters worden vervangen.

  • Via het project Filter Fitheid heeft WLN, samen met onze productieafdeling, alle 80 snelfilters in onze zuiveringen doorgelicht op spoelrendement en prestaties. Dit project, dat in 2024 begon, toonde dat optimalisaties in filterspoelingen tot grote waterbesparing kunnen leiden, zoals 25.000 m³ per jaar bij ons pompstation in Onnen. In 2025 zijn de bevindingen direct toegepast op meerdere locaties, waardoor we nu structureel minder spoelwater hoeven af te voeren en meer effectief drinkwater produceren uit dezelfde bronhoeveelheid. 

  • WLN ondersteunde de implementatie van een nieuwe hulpstof (biopolymeer) bij ons pompstation in Glimmen en begeleidde een test om van aluminium- naar ijzerzouten te switchen als coagulant. De testresultaten toonden aan dat ijzerzout vergelijkbare zuiveringsresultaten geeft met lagere doseringen, wat zowel kosten scheelt als minder chemisch aluminium residu. In 2026 wordt een besluit genomen over een eventuele permanente overschakeling naar ijzerzouten als coagulant.

  • Een opvallende innovatie was de pilot Water terugwinnen bij filterreiniging. In 2025 heeft WLN samen met Waterbedrijf Groningen een methode getest om het water dat normaal gesproken bij groot onderhoud aan filters wordt geloosd, op te vangen en terug te voeren. Bij een proef in Leeuwarden (samen met drinkwaterbedrijf Vitens) kon zo 60.000 m³ water worden bespaard. Dit geeft richting voor onze eigen grote onderhoudswerkzaamheden de komende jaren.

  • WLN fungeert als onderzoeks- en kennispartner binnen REGAIN, het gezamenlijke onderzoeksproject van WLN, CEW, Waterschap Noorderzijlvest en North Water, de joint venture van Waterbedrijf Groningen en Evides Industriewater. Centraal in het onderzoek stond de vraag hoe medicijnresten zó effectief kunnen worden verwijderd uit gezuiverd rioolwater dat het niet alleen voldoet aan de strenge Europese normen van 2045 maar ook een duurzame bron kan worden voor industriewater. WLN leidde het onderzoek waarbij gebruik werd gemaakt van drie zuiveringstechnologieën op pilotschaal. De onderzoeksresultaten werden in 2025 doorlopend door WLN geanalyseerd en zijn samengebracht in een onderzoeksrapport. Het eindevent werd onder grote belangstelling gehouden in januari 2026.