Spring naar inhoud

3.2 Schoon en voldoende drinkwater

Ook in 2025 leverden we het hele jaar door betrouwbaar en schoon drinkwater aan ruim 300.000 huishoudens en duizenden bedrijven in onze provincie. Dat deden we zonder grote leveringsonderbrekingen en met een waterkwaliteit die opnieuw vrijwel volledig voldeed aan alle wettelijke normen. De ILT‑rapportage over 2024 liet al een naleving zien van 99,9 procent. De voorlopige gegevens van 2025 bevestigen dat dit hoge niveau is voortgezet. 

Productie, distributie en verbruik

We produceren drinkwater op vijf hoofdlocaties (De Groeve, Onnen, De Punt, Nietap en Sellingen) en distribueren dat via ruim 5.700 km aan hoofdleiding. In 2025 bedroeg de afname van drinkwater in ons voorzieningengebied ruim 43 miljoen m³. Van de totale hoeveelheid drinkwater is ongeveer 85 procent afkomstig van grondwater. Ongeveer 15 procent is gewonnen uit de Drentsche Aa.

Vergroten van de productiecapaciteit

Onder de vlag van de Watertransitie is in 2025 opnieuw geïnvesteerd in onze toekomstige leveringszekerheid. Met de vernieuwde vergunning voor De Groeve en de investeringen in Sellingen beschikken we nu over een vergunde productiecapaciteit van circa 52 miljoen m³ per jaar. Om deze capaciteit in de toekomst daadwerkelijk te kunnen benutten, voeren we in Sellingen een grote renovatie uit. Eerder werden het pompgebouw en de twee reinwateropslagtanks gerenoveerd. De maximale capaciteit is nog niet beschikbaar omdat de technische uitbreidingen in Sellingen stap voor stap worden afgerond. De extra ruimte is wel belangrijk als buffer om ook in de toekomst voldoende drinkwater te kunnen leveren. 

De verhouding grondwaterwinning-oppervlaktewaterwinning (85-15 procent) is in 2025 gelijk gebleven. Daarnaast leveren Waterbedrijf Groningen en WMD Drinkwater elkaar drinkwater. Dit gebeurt via koppelleidingen op een aantal punten in het leidingnet. Hiermee vergroten wij onze weerbaarheid en de leveringszekerheid bij eventuele calamiteiten. Per saldo ontvangen wij jaarlijks 2,5 miljoen kuub meer drinkwater van WMD Drinkwater.

Betrouwbare levering

In 2025 hebben zich geen grote storingen in de drinkwatervoorziening voorgedaan. Wel traden er enkele leidingbreuken op, voornamelijk in kleinere distributieleidingen. Deze konden steeds binnen enkele uren verholpen worden, waardoor het overgrote deel van onze klanten ononderbroken water had.  

Een voorbeeld is een incident in november 2025 toen een oude gietijzeren leiding sprong in een woonwijk in Appingedam. Dankzij onze alarmeringssystemen hadden monteurs dit lek snel opgespoord en konden we de watertoevoer omleiden. Binnen drie uur was de lekke leiding afgesloten en hadden de meeste aansluitingen weer drinkwater via een andere leiding. Dit soort incidenten gebruiken we om onze aanpak verder te verbeteren. In dit geval hebben we besloten om een deel van de leiding in 2026 versneld te gaan vervangen, om herhaling te voorkomen in Appingedam.  

Dit voorbeeld laat goed zien hoe ons assetmanagement werkt. Op basis van data prioriteren we vervangingsinvesteringen. Met behulp van nieuwe slimme software kunnen we leidingen nauwkeurig beoordelen op risico's, waarbij onder meer faalvormen, grondsoort, externe belastingen en de storingshistorie worden meegewogen. Zo kunnen we gerichter investeren en de betrouwbaarheid van ons netwerk stap voor stap vergroten.

Projecten in 2025 

In 2025 hebben we opnieuw substantieel geïnvesteerd in onze productie- en distributiesystemen. Deze projecten zijn belangrijk om de leveringszekerheid te waarborgen, onze capaciteit te vergroten en voorbereid te zijn op groei en veranderende drinkwaternormen. Hieronder lichten we enkele belangrijke projecten toe.

Vernieuwing en uitbreiding in Sellingen

Op onze productielocatie Sellingen hebben we onze reinwaterkelders gerenoveerd en is begonnen met de bouwvoorbereidingen van de nieuwe zuiveringsinstallatie. Aannemers zijn gecontracteerd en het terrein is bouwrijp gemaakt. Gelijktijdig zijn we gestart met de voorbereidingen om onze winningen te renoveren om daarmee te zorgen voor voldoende water voor later. Het project loopt op koers voor oplevering in 2028.

Nieuwe transportleiding Onnen-Ruischerbrug

De aanleg van de nieuwe 900 mm transportleiding tussen Onnen en Ruischerbrug is eind 2025 bijna afgerond. Alleen de laatste kanaalkruising moet nog worden uitgevoerd. Deze staat gepland voor de zomer van 2026. De leiding is inmiddels grotendeels in bedrijf en levert nu al extra capaciteit richting Groningen-Noord. Hierdoor blijft de waterdruk stabiel, ook tijdens piekmomenten. Dergelijke uitbreidingen versterken de betrouwbaarheid van onze leveringen, vaak zonder dat klanten er iets van merken. 

Onderhoud reinwaterkelders De Punt

Bij pompstation De Punt hebben we bij de inspectie van de reinwaterkelders gebruikgemaakt van drones. Hierdoor konden we nauwkeurige beelden maken zonder de hele kelder leeg te maken. Deze methode is vorig jaar getest en deze passen wij nu toe als onderhoudsstandaard voor alle locaties. Dit levert een mooie winst op: we hoeven de kelder slechts gedeeltelijk te legen, wat tijd en water bespaart en ook zorgt voor een hogere kwaliteit van onze inspecties. 

Lekdetectie en drukmanagement

Als onderdeel van de watertransitie zijn in delen van Stadskanaal en Hoogezand extra druksensoren in het distributienet geplaatst. Deze geven real time data door aan onze centrale regelkamer. Dit jaar hebben we hiermee drie niet-zichtbare lekkages ontdekt, samen goed voor ongeveer 100 m³ waterverlies per dag. De uitbreiding van dit sensornetwerk wordt in 2026 voortgezet. 

Bronbescherming en waterkwaliteit

Het is essentieel voor de drinkwatervoorziening in Groningen dat onze bronnen worden beschermd. Dit is een opgave die inzet en betrokkenheid vraagt van alle stakeholders in onze regio: provincies, gemeenten, partners, burgers, bedrijven en Waterbedrijf Groningen. Wij brengen het beschermen van onze bronnen binnen het ruimtelijk beleid daarom regelmatig onder de aandacht. 

Drentsche Aa: samenwerking en intensievere monitoring

De kwaliteit van het oppervlaktewater van de Drentsche Aa blijft een punt van zorg. We zien al jaren een grillig beeld van concentraties antropogene stoffen in het water dat we innemen. Denk aan PFAS, medicijnresten, zoetstoffen en andere stoffen die door menselijk handelen in het oppervlaktewater terecht zijn gekomen. Wij vinden dit een zorgelijke ontwikkeling omdat dit op lange termijn kan leiden tot een grotere zuiveringsinspanning om het water schoon te krijgen. Wat er niet in komt, hoeven wij er ook niet uit te halen. 

Voor het vervolg van het Uitvoeringsprogramma Drentsche Aa (UPDA) heeft de Provincie Drenthe een programma opgezet. In het najaar van 2025 hebben wij bovendien een brainstormsessie georganiseerd over de Drentsche Aa, met als doel om met overheden en gebiedspartners ruimte te maken voor nieuwe inzichten. Samen hebben we verkend wat er speelt in en rondom de Drentsche Aa en waar kansen liggen om de waterkwaliteit te verbeteren.

Daarnaast hebben we onze monitoring dit jaar geïntensiveerd. Bij het inlaatpunt van pompstation De Punt worden nu nog frequenter monsters genomen en worden de meetresultaten direct gedeeld met gebiedspartners. Ondanks deze inzet blijft de situatie complex, wat bevestigt dat een langdurige inzet noodzakelijk is. Dit betekent dat we voor De Punt blijven vertrouwen op onze zuiveringstechniek om eventuele verontreinigingen uit het water te halen. 

PFAS voorbereiden op strengere normen

Ook PFAS blijft een belangrijk aandachtspunt binnen de drinkwatersector. Net als Vewin pleit Waterbedrijf Groningen voor een volledige en snelle beperking van de productie, het gebruik en de import van PFAS. Hoewel wij tot nu toe lage concentraties PFAS aantreffen in zowel het grond- als het oppervlaktewater, vinden wij de aanwezigheid van PFAS in onze bronnen een zorgelijke ontwikkeling. Op termijn kan dit leiden tot een grotere zuiveringsinspanning die nodig is om het water schoon te krijgen. 

Om te voorkomen dat eventuele PFAS in de Drentse Aa uit overstorten en afspoeling in het drinkwater terechtkomen, vervangen we de actief koolfilters vaker. Ons laboratorium WLN heeft in 2025 daarnaast een nieuwe analysemethode gevalideerd waarmee PFAS heel precies kunnen meten, zelfs tot op nanogramniveau. Hiermee zijn al onze bronnen intensief bemonsterd. Er zijn in 2025 geen waarden gevonden die de naar verwachting op handen zijnde norm zouden overschrijden. 

Verder zijn we samen met KWR en sectorpartners gestart met een haalbaarheidsstudie naar extra zuiveringsstappen voor PFAS, voor het geval dat toekomstige normeringen nog strenger worden.

Microbiologische waterkwaliteit

Ons drinkwater voldeed in 2025 aan alle microbiologische eisen. Er werden vijf preventieve kookadviezen gegeven maar uit de analyses bleek uiteindelijk dat het water in alle vijf gevallen veilig was. Wij hebben dus geen door e.coli of enterokokken gemarkeerde normoverschrijding gemeten op geleverd water. Dit is voor ons een belangrijke graadmeter voor hygiëne. 

Voor het vervangen van de putten van verminderde kwaliteit hebben we een aanbesteding afgerond waarbij we de komende jaren drie tot vier putten per jaar zullen vernieuwen.

Vervanging langzaam zandfilters De Punt

Op onze productielocatie De Punt in Glimmen nemen we water uit de Drentsche Aa in en winnen we grondwater. Omdat we onze locatie toekomstbestendig willen maken, gaan we hier de komende jaren een renovatie uitvoeren aan een deel van onze zuivering. Dit betreft de langzaam zandfilters die 75 jaar geleden zijn gebouwd en aan het einde van hun levensduur zijn. We vervangen de langzaam zandfilters om problemen in de toekomst te voorkomen.

Veiligheidsplannen

Onze veiligheidsplannen (verplicht via de Drinkwaterwet) zijn up-to-date en in 2025 door ILT getoetst en akkoord bevonden. Dit betreft bijvoorbeeld het Leveringsplan (calamiteitenplan), dat eind 2024 is herzien en door de inspectie is goedgekeurd. Mede op basis hiervan oefenen we regelmatig. In 2025 hebben we twee crisisoefeningen gehouden specifiek op waterkwaliteit: één waarin een chemische stof dreigde in te lopen bij De Punt, en één waarin een vandalismeschade aan een reinwaterkelder werd gesimuleerd. Deze oefeningen hielpen om onze protocollen verder aan te scherpen en medewerkers bewust te maken van hun rol bij incidenten.